Das Kulturministerium treibt den Bau des Küstenschutzprojekts an der westlichen Seemauer der Burg Methoni voran, einer der bedeutendsten Festungsanlagen Griechenlands.
Peloponnes – Alle notwendigen Vorstudien zur Restaurierung der West- und Ostmauern der Burg, der Akropolis und der Seefestung Bourtzi wurden im Rahmen einer Programmvereinbarung zwischen dem Kulturministerium der Region Peloponnes und der Gemeinde Pylos-Nestor im Jahr 2021 erstellt. Die Finanzierung erfolgt durch die Region Peloponnes (2021–2027), die Durchführung obliegt der Direktion für die Restaurierung byzantinischer und nachbyzantinischer Denkmäler. Das Projekt zur Restaurierung und Vermarktung der Westmauer mit einem Budget von 1.700.000 Euro wird aus dem Nationalen Entwicklungsprogramm des Kulturministeriums finanziert.
Die westliche Seemauer stammt aus dem 13. Jahrhundert und wurde ab dem 15. Jahrhundert mehrfach repariert. Sie ist ein typisches Beispiel mittelalterlicher Festungsarchitektur. Die Mauer mit ihren geraden Wänden und Türmen verläuft entlang der natürlichen Küstenlinie. Die ständige Einwirkung starker Wellen hat erhebliche Schäden verursacht, darunter Erosion und Zerfall der Steine, die Auflösung des Mauerwerkskerns sowie Risse und Einstürze von Teilen des Mauerwerks. Fünf große Krater und Einsturzstellen sind in der Mauer entstanden, einige davon durch Bombenangriffe im Zweiten Weltkrieg, andere durch die Kombination von Starkregen und Wellengang.
Kulturministerin Lina Mendoni erklärte: „Die Burg von Methoni, ein bedeutendes byzantinisches Bauwerk und eine besonders wichtige Festungsanlage, ist eng mit der fränkischen, venezianischen und osmanischen Herrschaft verbunden. Ihre besondere Lage an der Südwestspitze des Peloponnes und die direkte Verbindung ihrer Mauern mit dem Meer sind wesentliche Bestandteile der Physiognomie des Monuments. Gleichzeitig machen sie es jedoch besonders anfällig für starke Wellen und den ständigen Einfluss der Meeresumwelt. Es wurden Arbeiten durchgeführt, um die Mauern und Gebäude zu festigen, zu restaurieren und zu verbessern, mit dem Ziel, sie zu schützen und als organisierte archäologische Stätte sicher zu betreiben. Anfang 2021 wurden jedoch neue Schäden in Form von Steinabplatzungen an der Außenseite von Teilen der Mauern festgestellt, was zusätzliche Schutz- und Verstärkungsmaßnahmen erforderlich machte. Mit der Genehmigung der küstentechnischen und umwelttechnischen Studie gehen wir einen wichtigen Schritt hin zu einem umfassenden Schutz der westlichen Seemauer. Die vorgeschlagene Lösung, der Bau eines vollständigen Riff-Wellenbrechers, schützt das Monument vor Wellenschlag, ohne …“ Die Planung verändert das Erscheinungsbild und den maritimen Charakter der Burg. Gleichzeitig berücksichtigt sie die besonderen Umweltanforderungen des Gebiets, das zum Natura-2000-Netzwerk gehört, und achtet insbesondere darauf, die geschützten Posidonia-Wiesen nicht zu beeinträchtigen. Die geplante Schutzzone erstreckt sich über rund 450 Meter und umfasst nahezu die gesamte südwestliche Küstenlinie der Halbinsel Agios Nikolaos, wo die Befestigungsarbeiten an der Burg stattfinden. Der Abschluss und die Genehmigung dieser Studien sind ein wichtiger Schritt, um die notwendigen Maßnahmen zur Eindämmung der Schäden an der Mauer und zu ihrem langfristigen Schutz zu fördern.
Die küstenbautechnische Studie sieht den Bau eines durchgehenden, ca. 485 m langen Riffwellenbrechers vor. Dieser wird in einem gewissen Abstand zur Küste und in geeigneter Tiefe errichtet, um die Wucht der Wellen zu bremsen, bevor sie die Mauer erreichen. Der gefährdete Teil der Befestigungsanlagen zwischen dem nördlichsten und südlichsten Turm wird geschützt. Ein zentrales Planungskriterium ist der Schutz des Denkmals, ohne den maritimen Charakter und die Erscheinungsbilder der Burg zu verändern. Die gesamte Anlage ist unter Wasser geplant, wobei Ausgrabungen im unmittelbaren maritimen Bereich der Mauern vermieden werden, um das bestehende Mauerwerk nicht zu beeinträchtigen.
Bei der Erstellung der Umweltverträglichkeitsstudie wurde besonderer Wert auf den Schutz der natürlichen Umwelt gelegt. Das Projekt befindet sich in einem Schutzgebiet des Natura-2000-Netzwerks, im Meeresgebiet der Straße von Methoni. Die spezielle ökologische Bewertung war integraler Bestandteil der Umweltverträglichkeitsstudie. Insbesondere ist geplant, die Projekte außerhalb der Meeresbodenbereiche anzusiedeln, in denen Seegraswiesen der geschützten Art Posidonia oceanica nachgewiesen wurden, um direkte Auswirkungen auf eines der wichtigsten Ökosysteme des Meeresgebiets zu vermeiden. (opm)
Η προστασία του δυτικού επιθαλασσίου τείχους του Κάστρου της Μεθώνης
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην κατασκευή του έργου παράκτιας προστασίας του δυτικού επιθαλάσσιου τείχους του Κάστρου Μεθώνης, ενός από τα σημαντικότερα οχυρωματικά σύνολα στο ελλαδικό χώρο. Το σύνολο των αναγκαίων μελετών ωρίμανσης για την αποκατάσταση του δυτικού και του ανατολικού τείχους του Κάστρου, της Ακρόπολης και του επιθαλάσσιου οχυρού Μπούρτζι, εκπονήθηκαν στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης, το 2021, μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού – Περιφέρειας Πελοποννήσου και Δήμου Πύλου–Νέστορος, με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Πελοποννήσου 2021-2027 και φορέα υλοποίησης τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων. Το έργο της αποκατάστασης και ανάδειξης του δυτικού τείχους, προϋπολογισμού 1.700.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος χρονολογείται στον 13ο αι., με μεταγενέστερες επισκευές από τον 15ο αιώνα και εξής. Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μεσαιωνικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Διαθέτει ευθύγραμμα τείχη και πύργους και αναπτύσσεται κατά μήκος της φυσικής ακτογραμμής. Η συνεχής έκθεσή του στην έντονη κυματική δράση έχει προκαλέσει σημαντικές φθορές, όπως διάβρωση και αποσάθρωση λίθων, αποδιοργάνωση του πυρήνα της λιθοδομής, ρηγματώσεις και καταρρεύσεις τμημάτων της τοιχοποιίας. Στο τείχος έχουν δημιουργηθεί πέντε σημαντικοί κρατήρες και περιοχές κατάρρευσης, ορισμένοι από τους οποίους οφείλονται σε βομβαρδισμούς κατά τον Β‘ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ άλλοι προκλήθηκαν από τον συνδυασμό έντονων βροχοπτώσεων και της κυματικής δράσης.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Το Κάστρο της Μεθώνης, προέχον βυζαντινό μνημείο και ιδιαίτερα σημαντικό οχυρωματικό σύνολο, συνδέεται διαδοχικά με τη φραγκική, την ενετική και την οθωμανική κυριαρχία. Η ιδιαίτερη θέση του, στη νοτιοδυτική άκρη της Πελοποννήσου, και η άμεση σχέση των τειχών του με τη θάλασσα αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της φυσιογνωμίας του μνημείου. Συγχρόνως, όμως, το καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτο στην έντονη κυματική δράση και στη διαρκή επίδραση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Στο μνημείο έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες στερέωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης των τειχών και των κτηρίων, με στόχο την προστασία του και την ασφαλή λειτουργία του ως οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου. Ωστόσο, στις αρχές του 2021 παρατηρήθηκαν νέες βλάβες με αποκολλήσεις λίθων από την εξωτερική παρειά τμημάτων των τειχών, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη πρόσθετων μέτρων προστασίας και στερέωσης. Με την έγκριση της ακτομηχανικής και της περιβαλλοντικής μελέτης κάνουμε ένα σημαντικό βήμα για την ουσιαστική προστασία του δυτικού επιθαλάσσιου τείχους. Η προτεινόμενη λύση, με την κατασκευή ενός εξ ολοκλήρου υφάλου-κυματοθραύστη, προστατεύει το μνημείο από την κυματική δράση, χωρίς να αλλοιώνει την εικόνα και τον επιθαλάσσιο χαρακτήρα του Κάστρου. Ταυτόχρονα, ο σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις της περιοχής, η οποία ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, με ειδική μέριμνα για την αποφυγή επέμβασης στα προστατευόμενα λιβάδια της Ποσειδωνίας. Η συνολική παράκτια ζώνη που προβλέπεται να προστατευθεί εκτείνεται σε μήκος περίπου 450 μέτρων, καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο της νοτιοδυτικής ακτογραμμής της χερσονήσου του Αγίου Νικολάου, όπου αναπτύσσονται τα οχυρωματικά έργα του Κάστρου. Η ολοκλήρωση και η έγκριση των συγκεκριμένων μελετών αποτελεί σημαντικό βήμα για την προώθηση των αναγκαίων επεμβάσεων με στόχο την ανάσχεση των αιτιών που προκαλούν φθορά στο τείχος και τη μακροχρόνια προστασία του».
Η ακτομηχανική μελέτη προβλέπει την κατασκευή αναπεπταμένου συνεχούς υφάλου κυματοθραύστη μήκους περίπου 485μ., ο οποίος χωροθετείται σε απόσταση από την ακτή και σε κατάλληλο βάθος, ώστε να ανακόπτει την ένταση των κυματισμών πριν αυτοί προσβάλλουν το τείχος. Προστατεύεται το ευάλωτο τμήμα των οχυρωματικών κατασκευών, μεταξύ του βορειότερου και του νοτιότερου πύργου. Βασική παράμετρος του σχεδιασμού είναι η προστασία του μνημείου χωρίς αλλοίωση του επιθαλάσσιου χαρακτήρα και της φυσιογνωμίας του Κάστρου. Σχεδιάζεται, εξ ολοκλήρου, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αποφεύγοντας τις εκσκαφές στην άμεση θαλάσσια περίμετρο των τειχών, ώστε να μην επιβαρυνθεί η υφιστάμενη κατάσταση της λιθοδομής.
Κατά την εκπόνηση της περιβαλλοντικής μελέτης δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Το έργο χωροθετείται εντός προστατευόμενης περιοχής του δικτύου Natura 2000, στη θαλάσσια περιοχή του Στενού της Μεθώνης. Η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος της περιβαλλοντικής μελέτης. Ειδικότερα, προβλέπεται η χωροθέτηση των έργων εκτός των περιοχών του θαλάσσιου πυθμένα, όπου έχουν καταγραφεί λιβάδια του προστατευόμενου είδους Posidonia oceanica, διασφαλίζοντας την αποφυγή άμεσων επιπτώσεων σε ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της θαλάσσιας περιοχής.
