Das griechische Kulturministerium führt im Rahmen des Programms zur Modernisierung der Museumsinfrastruktur die Restaurierung des Komplexes der ehemaligen Militärbäckereien in Larissa durch.
Aktuell – Das Gelände mit seinem Innenhof umfasst eine Fläche von 1,4 Hektar. Der Komplex wird in ein Museum des Festungshügels umgewandelt, das digitale Sammlungen und Räumlichkeiten für das angrenzende antike Theater beherbergt. Die ehemaligen Militärbäckereien bilden mit ihrer neuen Nutzung, in einem Gebiet, das von der Antike bis ins 20. Jahrhundert durchgehend besiedelt und militärisch genutzt wurde, zusammen mit den benachbarten Denkmälern – dem antiken Theater, Bezesteni und der Basilika des Heiligen Achilles – ein geschichtsträchtiges Ensemble, das den Besuchern einen umfassenden Einblick in die Nutzung des Hügels im Laufe der Epochen ermöglicht.
Das Museum von Lofou entsteht auf 700 m² im restaurierten und modernisierten Funktionskomplex der ehemaligen Militärbäckerei. Es handelt sich um ein vollständig digitales Museum mit Ausstellungsräumen, einem Mehrzwecksaal und Besucherservicebereichen. Gleichzeitig ist die Einbindung in das Stadtbild von Lofou geplant, wodurch ein „Museum ohne Mauern“ entsteht, das die Besucher in die historische Kontinuität der Stadt einbindet. Das Projekt mit einem Budget von 900.000 Euro wird vom Regionalen Operationellen Programm „Thessalien“ (ESRF 23021–2027) finanziert.
Die Kulturministerin Lina Mendoni erklärte: „Der historische Komplex der ehemaligen Bäckereien liegt im Herzen von Larissa, in unmittelbarer Nähe zum Ersten Antiken Theater, den Bezesteni und der Basilika des Heiligen Achilleus. Die Restaurierung und Umnutzung des Komplexes ist Teil der umfassenderen strategischen Planung des Kulturministeriums, alle historischen Phasen des Stadtzentrums von Larissa hervorzuheben. Ausgehend von der zeitlosen Bedeutung des Larissa-Hügels als Wohnort, religiöses Zentrum, Handelsplatz und Militärstätte, möchte das Museum die vielfältigen Nutzungen des Ortes von der Antike bis heute anhand einer innovativen, barrierefreien und inklusiven digitalen Erzählung beleuchten. Die Restaurierung der ehemaligen Militärbäckereien und ihre Umnutzung zum „Hügelmuseum“ ist nach der Restaurierung des antiken Theaters der zweite Schritt zur Wiederherstellung der historischen Diachronie von Larissa. Das Museum erzählt die Geschichte des Festungshügels, eines Ortes, der die Vergangenheit mit der modernen Stadt verbindet. Besucher erfahren aus der Perspektive von Archäologen mehr über den Ausgrabungsprozess und die Vergangenheit.“ Die Ausstellung vermittelt die Gegenwart des Ortes anhand der Geschichten von Menschen, die in verschiedenen historischen Epochen in Larissa lebten oder arbeiteten. Besucherinnen und Besucher erleben die Stadt in unterschiedlichen Zeiträumen im Zusammenhang mit dem Museum und der umliegenden Hügellandschaft. Barrierefreiheit und Inklusion sind Grundprinzipien der Ausstellungsgestaltung, sodass die Ausstellung für verschiedene Nutzergruppen – Menschen mit Mobilitätseinschränkungen, Seh-, Hör- oder kognitiven Beeinträchtigungen – zugänglich ist. Gleichzeitig wertet die Einrichtung von Nebenräumen für den Betrieb des antiken Theaters das Denkmal auf und unterstützt seine Umnutzung.
Das museologische Konzept sieht die Schaffung eines modernen digitalen Museums vor, das historisches Erbe, archäologische und historische Funde sowie digitale Technologien für ein interaktives und erlebnisorientiertes Museumserlebnis nutzt. Die Museumserzählung und die Ausstellungsstruktur folgen einem semantischen Ansatz: Die Einleitung schildert die historische Entwicklung von Lofou, beleuchtet den Alltag und die Geschichten der Bevölkerung, erkundet die archäologischen Funde, stellt die Verbindung zwischen Vergangenheit und Gegenwart durch Klanginstallationen her und gipfelt in der Hervorhebung der wirtschaftlichen und militärischen Bedeutung von Larissa. Das Museum soll als kulturelles Zentrum fungieren, die Vergangenheit mit dem modernen Stadtleben verknüpfen und das historische Gedächtnis und die lokale Identität stärken.
Das Museum auf dem Festungshügel von Larissa wird in den ehemaligen Militärbäckereien der Stadt untergebracht sein. Diese befinden sich im Besitz des Nationalen Verteidigungsfonds und sind ab 2023 an das Kulturministerium verpachtet. Der Komplex liegt auf dem einzigartigen Hügel von Larissa, auf dem Gelände der antiken Akropolis, neben dem Ersten Antiken Theater und ist mit diesem in direkter Verbindung. Er besteht aus einem Steingebäude (A1) aus dem 19. Jahrhundert, vermutlich einem alten osmanischen Pulvermagazin, und einem Backsteingebäude (A2) aus dem späten 19. bis frühen 20. Jahrhundert, einer ehemaligen Militärbäckerei. Der Komplex zeugt von der militärischen Nutzung des Ortes und ist einer der ältesten erhaltenen in Thessalien. Bis 1977 diente er als Militärbäckerei. 1979 wurde er dem Archäologischen Dienst übergeben und dient seitdem als Lager und Labor. Er bewahrt authentische morphologische Merkmale seiner Zeit und ist als Denkmal geschützt. (opm)
Ζωντανεύει η ιστορία της Λάρισας στο ψηφιακό Μουσείο, στο Λόφο του Φρουρίου
Το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο του προγράμματος αναβάθμισης μουσειακών υποδομών, προχωρά στην αποκατάσταση του συγκροτήματος των π.
Στρατιωτικών Αρτοποιείων στη Λάρισα, το οποίο, με τον αύλειο χώρο του, καταλαμβάνει έκταση 3.5 στρεμμάτων. Το συγκρότημα διαμορφώνεται σε Μουσείο του Λόφου του Φρουρίου, με ψηφιακές συλλογές και χώρους υποστήριξης του παρακείμενου αρχαίου θεάτρου. Τα π. Στρατιωτικά Αρτοποιεία με τη νέα τους χρήση, σε έναν χώρο με συνεχή κατοίκηση από την αρχαιότητα και στρατιωτική χρήση έως τον 20ό αιώνα, μαζί με τα γειτονικά μνημεία -το αρχαίο θέατρο, το Μπεζεστένι και τη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου- συγκροτούν ενιαίο σύνολο της μακράς ιστορικής διάρκειας, επιτρέποντας στον επισκέπτη να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της χρήσης του Λόφου στη διαδοχή των εποχών.
Το Μουσείο του Λόφου αναπτύσσεται σε 700τ.μ., στο αποκατεστημένο και αναβαθμισμένο λειτουργικά συγκρότημα των π. Στρατιωτικών Αρτοποιείων. Πρόκειται για ένα εξ ολοκλήρου ψηφιακό Μουσείο με εκθεσιακούς χώρους, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και χώρους εξυπηρέτησης των επισκεπτών. Παράλληλα, προβλέπεται η σύνδεσή του με το περιβάλλον του Λόφου, δημιουργώντας ένα «Μουσείο χωρίς τοίχους», εντάσσοντας τον επισκέπτη στην ιστορική συνέχεια της πόλης. Το έργο, προϋπολογισμού 900.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία»-ΕΣΠΑ 23021-2027.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Το ιστορικό συγκρότημα των πρώην Αρτοποιείων βρίσκεται στην καρδιά της πόλης της Λάρισας, σε άμεση γειτνίαση και επικοινωνία με το Α‘ αρχαίο θέατρο, το Μπεζεστένι και τη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου. Η αποκατάσταση και η επανάχρησή του συγκροτήματος εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού για ανάδειξη του συνόλου των ιστορικών φάσεων του κέντρου της Λάρισας. Με αφετηρία τη διαχρονική σημασία του Λόφου της Λάρισας, ως κέντρου κατοίκησης, θρησκευτικής ζωής, εμπορίου και στρατιωτικής οργάνωσης, το Μουσείο επιδιώκει να αναδείξει τις πολλαπλές χρήσεις του χώρου από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, μέσα από μια καινοτόμο ψηφιακή αφήγηση, προσβάσιμη και συμπεριληπτική. Η αποκατάσταση των π. Στρατιωτικών Αρτοποιείων και η επανάχρησή τους ως „Μουσείο του Λόφου“, αποτελεί το δεύτερο βήμα για την αποκατάσταση της ιστορικής διαχρονίας της Λάρισας, μετά και από την αποκατάσταση του αρχαίου θεάτρου. Το Μουσείο αφηγείται την ιστορία του Λόφου του Φρουρίου, ενός χώρου που συνδέει το παρελθόν με τη σύγχρονη πόλη. Οι επισκέπτες θα γνωρίσουν την ανασκαφική διαδικασία, μέσα από τα μάτια των αρχαιολόγων, το παρελθόν και το παρόν του τόπου, μέσα από τις ιστορίες ατόμων που έζησαν ή έδρασαν στη Λάρισα σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές. Θα δουν όψεις της πόλης σε διαφορετικές εποχές, σε σύνδεση του Μουσείου με τον περιβάλλοντα χώρο του Λόφου. Η προσβασιμότητα και η συμπερίληψη αποτελούν βασικές αρχές του σχεδιασμού της έκθεσης, ώστε διαφορετικές κατηγορίες χρηστών -άτομα με κινητικές, οπτικές, ακουστικές ή νοητικές δυσκολίες- να έχουν πρόσβαση σε αυτή. Παράλληλα, η εγκατάσταση βοηθητικών χώρων για τη λειτουργία του αρχαίου θεάτρου, αναβαθμίζει το μνημείο και υποστηρίζει την επανάχρησή του».
Η μουσειολογική πρόταση αφορά στη δημιουργία ενός σύγχρονου ψηφιακού Μουσείου αξιοποιώντας την ιστορική κληρονομιά, το αρχαιολογικό και ιστορικό υλικό, και τις ψηφιακές τεχνολογίες για μια βιωματική και διαδραστική εμπειρία. Όσον αφορά στη μουσειακή αφήγηση και στη διάρθρωση της έκθεσης, ακολουθείται μια νοηματική κατεύθυνση, η οποία δομείται, ως εξής: Στην εισαγωγή περιέχεται η ιστορική εξέλιξη του Λόφου, ενώ γίνεται αναφορά και παρουσίαση της καθημερινότητας και των ιστοριών των ανθρώπων, εξερεύνηση της αρχαιολογικής ανακάλυψης, της σύνδεσης παρελθόντος-παρόντος μέσα από ηχητικά περιβάλλοντα, καταλήγοντας στην ανάδειξη του οικονομικού και στρατιωτικού ρόλου της Λάρισας. Το Μουσείο στοχεύει να λειτουργήσει ως πολιτιστικός κόμβος, που συνδέει το παρελθόν με τη σύγχρονη ζωή της πόλης, ενισχύοντας τη σχέση του κοινού με την ιστορική μνήμη και την τοπική ταυτότητα.
Το Μουσείο του Λόφου του Φρουρίου Λάρισας θα στεγαστεί στα πρώην στρατιωτικά αρτοποιεία της πόλης, ιδιοκτησίας του Ταμείου Εθνικής Άμυνας και μισθωμένα, από το 2023, στο Υπουργείο Πολιτισμού. Το συγκρότημα βρίσκεται στον μοναδικό λόφο της Λάρισας, στη θέση της αρχαίας Ακρόπολης, δίπλα στο Α‘ αρχαίο θέατρο, όμορο και σε άμεση επικοινωνία μαζί του. Αποτελείται από ένα λιθόκτιστο κτήριο (Α1), του 19ου αιώνα, πιθανώς παλιά οθωμανική πυριτιδαποθήκη και ένα πλινθόκτιστο (Α2), τέλη 19ου – αρχές 20ού αιώνα, παλιό στρατιωτικό αρτοποιείο. Το συγκρότημα αποτελεί τεκμήριο της στρατιωτικής λειτουργίας του χώρου, από τις αρχαιότερες που σώζονται στη Θεσσαλία και χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό αρτοποιείο, έως το 1977. Το 1979 παραχωρήθηκε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία αποκτώντας αποθηκευτικές και εργαστηριακές χρήσεις. Διατηρεί αυθεντικά μορφολογικά χαρακτηριστικά της εποχής και είναι το χαρακτηρισμένο αρχαίο μνημείο.
