Das Kulturministerium setzt sich im Rahmen der Restaurierung des bekannten „Kokovikos-Hauses“ in der Tripodonstraße 32 in Plaka und dessen Umwandlung in ein Kulturzentrum für griechische Filme für den Schutz und die Förderung der im Innenhof entdeckten Antiquitäten ein.
Aktuell – Dies geschieht nach einstimmiger positiver Stellungnahme des Zentralen Archäologischen Rates. Das Gebäude und seine Umgebung wurden als historisches Denkmal ausgewiesen, da sie ein hervorragendes Beispiel für einen athenischen Wohnkomplex darstellen. Seine Rettung trägt zur Geschichte der griechischen Architektur bei. Die Studien zur Restaurierung des Gebäudes und seiner Umgebung wurden mit Mitteln des Kulturministeriums durchgeführt.
Die Kulturministerin Lina Mendoni erklärte: „Die Rettung, Restaurierung und Umnutzung des denkmalgeschützten Gebäudes in der Tripodonstraße 32, eines der wenigen erhaltenen „athenischen Häuser“, trägt zu seiner Wiedereingliederung in das moderne Stadtleben bei. Im Innenhof und im Erdgeschoss des denkmalgeschützten Hauses wurden bei den Ausgrabungsarbeiten zwischen 2000 und 2003 antike Überreste aus der klassischen und byzantinischen Zeit freigelegt. Die Arbeiten zum Schutz, zur Erhaltung und zur Hervorhebung der Antiquitäten zielen darauf ab, deren Erscheinungsbild und das der Umgebung zu verbessern, ihre Erkennbarkeit und ihren pädagogischen Wert zu fördern und ihre ungehinderte Besichtigung zu gewährleisten. Insgesamt wird das historische Erscheinungsbild des Gebäudes wiederhergestellt, sein monumentaler Charakter hervorgehoben und die Barrierefreiheit sichergestellt. Derzeit werden die Gebäudehülle restauriert und vor allem der angrenzende zweistöckige Anbau rekonstruiert, um die Typologie des athenischen Innenhofs wiederherzustellen. Dies geschieht in Verbindung mit der Neugestaltung der Fassade an der Tripodonstraße und der funktionalen Modernisierung des Gebäudes.“ für seine neue Nutzung. Der Gebäudekomplex wird in seinem historischen Erscheinungsbild rekonstruiert und bietet vielfältige Vorteile sowohl für die Aufwertung der Tripodon-Straße als auch für den historischen Charakter von Plaka.
Das Projekt befasst sich mit dem Schutz und der Förderung von Altertümern in der Umgebung des Grundstücks, die die Nutzung des Gebiets von der Antike bis zur Neuzeit dokumentieren. Es umfasst die morphologische und bauliche Restaurierung der antiken Architekturreste unter Berücksichtigung der genehmigten Restaurierungsstudie des denkmalgeschützten Gebäudes, eines dreigeschossigen Wohnhauses im traditionellen Stil mit Keller und Innenhof. An der Ostseite des Grundstücks wurde die antike Tripodonstraße mit Stratigraphie aus der Neuzeit bis zum 4. Jahrhundert v. Chr. freigelegt. In einer Tiefe von etwa zwei Metern unter dem Niveau der heutigen Tripodonstraße wurde der westliche innere Straßenwall zusammen mit einem Porin-Kanal und sich überlappenden Lehmkanälen gefunden. Der Straßenwall wird von einer Treppe mit mindestens vier Stufen unterbrochen. Beidseitig der Treppe befinden sich zwei quadratische Kreppsteine, vermutlich choregische Denkmäler. Im Erdgeschoss des denkmalgeschützten Hauses sind antike Überreste erhalten, wie zum Beispiel eine Stützmauer aus hellenistischer Zeit, von der Teile auch auf benachbarten Grundstücken gefunden wurden, sowie ein Teil des Lehmrohrs „peisistratio oder kimonoio“.
An der Westseite des Hofes wurde eine Zisterne entdeckt, die außer Gebrauch geraten und mit einer großen Menge Keramikresten (hauptsächlich Bankettgefäßen) aus dem letzten Viertel des 4. Jahrhunderts v. Chr. gefüllt war. Im mittleren Raum befinden sich Überreste eines frühchristlichen Gebäudes, während im südlichen Raum die Pflastersteine einer ansteigenden Straße aus der klassischen, archaischen und geometrischen Zeit identifiziert wurden. Auch frühchristliche und byzantinische Überreste wurden gefunden, die jedoch größtenteils entfernt wurden. Die hervorzuhebenden architektonischen Überreste stammen aus dem 4. Jahrhundert v. Chr.
Die Arbeiten umfassen die Konsolidierung und Konservierung der antiken Überreste, die Wahrung der Authentizität und die Achtung der historischen Bauphasen sowie die Integration neuer Elemente, die sich klar vom Original abgrenzen. Gleichzeitig soll die sichere und ungehinderte Bewegung der Besucher gewährleistet und diese informiert werden. Die Einhausung der Antiquitäten ist eine grundlegende Maßnahme zu ihrem Schutz vor Umwelteinflüssen, insbesondere Wasser. Die archäologischen Überreste sind größtenteils von einem erhöhten Boden bedeckt, der den Innenhof des denkmalgeschützten Hauses bildet. Dieses wurde nach Osten erweitert, um den erhaltenen Teil des Denkmals vollständig zu umschließen. Die Überreste bleiben unterhalb des neuen Niveaus sichtbar und zugänglich, während ein Teil des Grundstücks unbebaut bleibt. Ergänzt wird der Schutz durch ein System zur Entwässerung, Wasserableitung und Vegetationspflege, um Erosion und aufsteigende Feuchtigkeit an den Bauresten zu verhindern.
Bei der Restaurierung und Vermarktung der archäologischen Stätte liegt der Schwerpunkt auf der Hervorhebung der antiken Straßen (Tripodon und Vertikalrhyma), der Choraldenkmäler und der Gebäudereste. Der Zugang zur Stätte erfolgt über einen separaten Eingang von der Tripodonstraße aus mit einer Metalltreppe und einem vergrößerten Podest, das den Höhenunterschied überbrückt und so den Zugang für Menschen mit Behinderungen erleichtert. Die Hervorhebung des Denkmals wird durch Informationstafeln und die nächtliche Beleuchtung der Überreste unterstützt. (opm)
Αναδεικνύονται οι αρχαιότητες της «Οικίας Κοκοβίκου», στην Πλάκα
Το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο της αποκατάστασης του κτηρίου, επί της οδού Τριπόδων 32, της γνωστής «οικίας Κοκοβίκου», στην Πλάκα, και της μετατροπής της σε πολιτιστικό χώρο προβολής ταινιών ελληνικού κινηματογράφου, προχωρά στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον αύλειο χώρο του ακινήτου, σε συνέχεια της ομόφωνης θετικής γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Το κτήριο έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο με τον περιβάλλοντα χώρο του, ως εξαιρετικό δείγμα συγκροτήματος αθηναϊκής οικίας, ενώ η διάσωσή του συμβάλλει στην ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Οι μελέτες για την αποκατάσταση του κτηρίου και του περιβάλλοντος χώρου του εκπονήθηκαν με πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η διάσωση, η αποκατάσταση και η επανάχρηση του κτηρίου-μνημείου, επί της οδού Τριπόδων 32, από τα ελάχιστα πλέον σωζόμενα „αθηναϊκά σπίτια“, συμβάλλει στην επανένταξή του στη σύγχρονη ζωή της πόλης. Στον αύλειο χώρο και στο ισόγειο της διατηρητέας οικίας ήλθαν στο φως, κατά τις ανασκαφικές εργασίες της περιόδου 2000-2003, αρχαία κατάλοιπα που χρονολογούνται από την κλασική έως τη βυζαντινή εποχή. Το έργο προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης των αρχαιοτήτων έχει ως στόχο τη βελτίωση της εικόνας τους και του περιβάλλοντος χώρου, την προαγωγή της αναγνωσιμότητας και της εκπαιδευτικής τους αξίας, διασφαλίζοντας η απρόσκοπτη θέασή τους. Συνολικά, αποκαθίσταται η ιστορική εικόνα του κτηρίου, αναδεικνύεται ο μνημειακός του χαρακτήρας και διασφαλίζεται η καθολική προσβασιμότητα. Εκτελούνται εργασίες αποκατάστασης του κελύφους και ανασύστασης του, κυρίως, προσκτίσματος–συνοδού διώροφου κτηρίου, ώστε να αποκατασταθεί η τυπολογία της αθηναϊκής αυλής, συνδυαστικά με την διαχείριση του μετώπου της οδού Τριπόδων, καθώς και της λειτουργικής αναβάθμισης του κτηρίου για τη νέα του χρήση. Το κτηριακό συγκρότημα ανασυγκροτείται στην ιστορική του εικόνα, προσφέροντας πολλαπλό όφελος τόσο για την ανάδειξη της οδού Τριπόδων, όσο και για τον ιστορικό χαρακτήρα της Πλάκας».
Το έργο αφορά στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων στον περιβάλλοντα χώρο του ακινήτου, οι οποίες τεκμηριώνουν τη χρήση του χώρου από τους αρχαίους μέχρι τους νεότερους χρόνους. Πρόκειται για τη μορφολογική και δομική αποκατάσταση των αρχαίων αρχιτεκτονικών καταλοίπων λαμβάνοντας υπόψη την εγκεκριμένη μελέτη αποκατάστασης του διατηρητέου κτηρίου, μιας λαϊκής τριώροφης κατοικίας με υπόγειο και αυλή. Κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του οικοπέδου εντοπίσθηκε η αρχαία οδός Τριπόδων με στρωματογραφία από τη σύγχρονη εποχή έως τον 4ο αιώνα π.Χ. Σε βάθος περίπου δύο μέτρων από τη στάθμη της σύγχρονης οδού Τριπόδων, βρέθηκε το εσωτερικό δυτικό ανάλημμα της οδού μαζί με πώρινο αγωγό και αλληλοκαλυπτόμενους πήλινους αγωγούς. Το ανάλημμα της οδού διακόπτεται από κλιμακωτή άνοδο με τουλάχιστον τέσσερις βαθμίδες. Εκατέρωθεν της κλίμακας εντοπίζονται δύο τετράγωνες κρηπίδες πιθανώς Χορηγικών Μνημείων. Στο ισόγειο της διατηρητέας οικίας σώζονται αρχαία κατάλοιπα, όπως αναλημματικός τοίχος της ελληνιστικής περιόδου, τμήματα του οποίου βρέθηκαν και σε γειτονικά ακίνητα, καθώς και τμήμα του πήλινου αγωγού «πεισιστράτειου ή κιμώνειου».
Στη δυτική πλευρά του αύλειου χώρου βρέθηκε φρεατοδεξαμενή, η οποία περιέπεσε σε αχρηστία και γέμισε με μεγάλη ποσότητα κεραμικής απόθεσης (κυρίως, αγγεία συμποσίων) του τελευταίου τετάρτου του 4ου αιώνα π.Χ. Στο μεσαίο δωμάτιο υπάρχουν κατάλοιπα παλαιοχριστιανικού κτηρίου, ενώ στο νότιο δωμάτιο έχουν εντοπιστεί οδοστρώματα ανιούσας οδού κλασικών, αρχαϊκών και γεωμετρικών χρόνων. Εντοπίστηκαν, επίσης, παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά κατάλοιπα, τα οποία έχουν ως επί το πλείστον απομακρυνθεί. Τα προς ανάδειξη αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ανάγονται στον 4ο αιώνα π.Χ.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη στερέωση και συντήρηση των αρχαίων καταλοίπων, τη διατήρηση της αυθεντικότητας και τον σεβασμό των ιστορικών φάσεων, καθώς και την ένταξη νέων στοιχείων με σαφή διάκριση από τα αυθεντικά. Παράλληλα, επιδιώκεται η ασφαλής και απρόσκοπτη κίνηση των επισκεπτών και η ενημέρωσή τους. Η στέγαση των αρχαιοτήτων αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας τους από περιβαλλοντικούς παράγοντες, κυρίως το νερό. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα καλύπτονται κυρίως από υπερυψωμένο δάπεδο που διαμορφώνει την αυλή της διατηρητέας οικίας, το οποίο επεκτείνεται ανατολικά, ώστε να στεγάζεται πλήρως το σωζόμενο τμήμα του μνημείου. Τα κατάλοιπα παραμένουν ορατά και προσβάσιμα κάτω από το νέο επίπεδο, ενώ τμήμα του οικοπέδου παραμένει ελεύθερο κατασκευών. Η προστασία συμπληρώνεται με σύστημα αποστράγγισης, απομάκρυνσης των υδάτων και διαχείρισης της βλάστησης, ώστε να αποτρέπεται η διάβρωση και η ανερχόμενη υγρασία στα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.
Όσον αφορά στην αποκατάσταση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου, δίνεται έμφαση στην ανάδειξη των αρχαίων οδών (Τριπόδων και κάθετης ρύμης), των χορηγικών μνημείων και των κτηριακών καταλοίπων. Η πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο προβλέπεται μέσω ανεξάρτητης εισόδου, από την οδό Τριπόδων, με μεταλλική κλίμακα και διευρυμένο πλατύσκαλο που γεφυρώνει την υψομετρική διαφορά, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ΑμεΑ. Η ανάδειξη του μνημείου ενισχύεται με την τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων και νυχτερινό φωτισμό των καταλοίπων. (opm)
