Das Kulturministerium treibt die Restaurierung des Bühnenportals des antiken Theaters von Gitanon in Thesprotia systematisch voran.
Aktuell/Kunst & Kultur – Die Restaurierungsarbeiten an dem Denkmal – durchgeführt von der zuständigen Ephorie für Altertümer – mit einem Gesamtbudget von über 3 Millionen Euro sind Teil der Kulturroute der antiken Theater von Epirus im Rahmen der integrierten Rauminvestition der Region. Sie werden aus dem regionalen operationellen Programm „Epirus“ – Nationaler Forschungsrahmenplan 2014–2020 und 2021–2027 – finanziert.
Kulturministerin Lina Mendoni erklärte: „Das antike Theater in Gitana ist eines der bedeutendsten Denkmäler Thesprotiens und untrennbar mit der Geschichte und Kultur des antiken Epirus verbunden. Es wurde im 3. Jahrhundert v. Chr. erbaut, ein Jahrhundert vor der Gründung der Stadt, die Sitz der thesprotischen Gemeinde mit etwa 6.000 Einwohnern war. Sie war eines der wichtigsten Wirtschafts- und Politikzentren der weiteren Region Epirus und der Küstenregionen des Ionischen Meeres. 167 v. Chr. wurde es von den Römern endgültig zerstört, aber das Theater wurde weiterhin periodisch genutzt, bevor es durch Erdbeben und Überschwemmungen beschädigt wurde. Nach Abschluss der ersten Phase des Projekts, die die Restaurierung des unteren Teils der Mittelränge in der unteren Cavea und die Modernisierung der Infrastruktur der archäologischen Stätte umfasste, hat bereits die zweite Phase begonnen. Diese beinhaltet die Restaurierung der Mittelränge in der oberen Cavea sowie des Diazo, des Proszeniums des Bühnengebäudes und der äußeren Ränge.“ Auch die grundlegende Infrastruktur wird im Sinne der Barrierefreiheit modernisiert. Die Restaurierung des Proszeniums ist ein wichtiger Schritt zum Schutz des Theaters, zur Rettung seiner authentischen Bauteile und zur Aufwertung seiner Architektur, um seine Lesbarkeit zu verbessern. Mit dem Abschluss des Restaurierungsprogramms wird die Architektur des Denkmals hervorgehoben, die kulturelle Identität von Thesprotia gestärkt und eine weitere, neu ausgewiesene archäologische Stätte von Epirus in die Kulturroute aufgenommen, was das Besuchererlebnis und die Entwicklungsdimension bereichert.
Bezüglich der Schäden am Denkmal wurden zwei Hauptkategorien identifiziert: Bodensenkungen und die daraus resultierenden Brüche der Bauteile. Die wichtigsten baulichen Eingriffe betreffen die notwendigen Arbeiten zur Restaurierung der darunterliegenden Bauteile. Dazu gehören die Restaurierung zerbrochener Steine und die Neuanordnung der Stylobatsteine, die Sanierung des Fundaments sowie die Restaurierung der Halbsäulen und des Epistyls.
Das antike Theater von Gitana liegt unweit von Igoumenitsa am Westhang der alten Stadt, außerhalb ihrer befestigten Anlage. Die Stadt selbst war in einer natürlich geschützten Lage nahe dem Fluss Kalamas und seinem Nebenfluss Kalpakiotiko erbaut und von Mauern und Türmen umgeben. Die Ausgrabung des Theaters begann 1996 und ist nun abgeschlossen. Es bot Platz für etwa 4.000 Zuschauer und verfügte über acht Ränge und sieben Tribünen, die durch einen Diazo getrennt waren. Die Orchestra war kreisförmig, in ihrer Mitte befand sich das Thymeli. Westlich der Orchestra liegt das Bühnengebäude mit Hyposzene, Paraszene und Parodoi. An der Fassade befand sich ein Portikus mit dorischen und ionischen Halbsäulen. Das Fundament des Gebäudes ist größtenteils erhalten, der Aufbau ist eingestürzt. (opm)
Σε εξέλιξη η αναστήλωση του σκηνικού οικοδομήματος του αρχαίου θεάτρου Γιτάνων, στη Θεσπρωτία
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί, συστηματικά, στην αναστήλωση του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος στο αρχαίο θέατρο Γιτάνων, στη Θεσπρωτία. Οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου- δια της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων- συνολικού προϋπολογισμού άνω των τα 3.000.000 ευρώ, εντάσσεται στην πολιτιστική διαδρομή, που συγκροτούν τα αρχαία θέατρα της Ηπείρου, μέσω της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης της Περιφέρειας. Υλοποιείται με χρηματοδότηση του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ήπειρος»- ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Το αρχαίο θέατρο στα Γίτανα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, συνδεόμενο άρρηκτα με την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ηπείρου. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. προηγούμενο, κατά έναν αιώνα, της ίδρυσης της πόλης, που αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών, με πληθυσμό περίπου 6.000 κατοίκους. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πολιτικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου και των παράκτιων περιοχών του Ιονίου. Καταστράφηκε οριστικά το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους, αλλά το θέατρο συνέχισε, περιοδικά, να χρησιμοποιείται πριν υποστεί ζημιές από σεισμούς και πλημμύρες. Μετά την ολοκλήρωση της α‘ φάσης του έργου, η οποία περιελάμβανε την αποκατάσταση του κατώτερου τμήματος των κεντρικών κερκίδων, στο κάτω κοίλο, και την αναβάθμιση των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου, ήδη ξεκίνησε η β΄ φάση, που περιλαμβάνει την αποκατάσταση των κεντρικών κερκίδων στο άνω κοίλο όπως και του διαζώματος, του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος, καθώς και των ακραίων κερκίδων. Αναβαθμίζονται, επίσης, οι βασικές υποδομές για καθολική προσβασιμότητα. Η αναστήλωση του προσκηνίου αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προστασία του θεάτρου, τη διάσωση των αυθεντικών τμημάτων του και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του, ώστε να βελτιωθεί η αναγνωσιμότητά του. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης, αναδεικνύεται η αρχιτεκτονική του μνημείου, ενισχύεται η πολιτιστική φυσιογνωμία της Θεσπρωτίας, ενώ ένας ακόμα αναδεδειγμένος αρχαιολογικός χώρος της Ηπείρου προστίθεται στην πολιτιστική διαδρομή, ενισχύοντας την εμπειρία των επισκεπτών και την αναπτυξιακή διάσταση».
Ως προς την παθολογία του μνημείου, έχουν αναγνωριστεί δύο βασικές κατηγορίες βλαβών: Φαινόμενα καθίζησης του εδάφους και ακολούθως θραύσεις των αρχιτεκτονικών μελών. Οι βασικές αρχιτεκτονικές επεμβάσεις αφορούν στις αναγκαίες εργασίες για την αναστήλωση των κατακείμενων μελών. Περιλαμβάνεται αποκατάσταση θραυσμένων λίθων και ανάταξη των λίθων του στυλοβάτη, εξυγίανση της θεμελίωσης, αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου.
Το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την Ηγουμενίτσα, στη δυτική πλαγιά της αρχαίας πόλης, εκτός του οχυρού περιβόλου της. Η πόλη ήταν χτισμένη σε φυσικά οχυρή θέση, κοντά στον ποταμό Καλαμά και στον παραπόταμο Καλπακιώτικο, περιβαλλόμενη από τείχη και πύργους. Η ανασκαφή του θεάτρου ξεκίνησε το 1996 και σήμερα έχει ολοκληρωθεί. Είχε χωρητικότητα 4.000 θεατών περίπου, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, χωρισμένες με διάζωμα. Η ορχήστρα ήταν κυκλική και στο κέντρο της υπήρχε η Θυμέλη. Δυτικά από την ορχήστρα αναπτύσσεται το σκηνικό οικοδόμημα, το οποίο περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, ενώ στην πρόσοψη υπήρχε στοά με ημικίονες δωρικού και επιστύλιο ιωνικού ρυθμού. Σώζεται κυρίως η βάση του οικοδομήματος, καθώς η ανωδομή έχει καταρρεύσει.
