Das internationale UN-Programm CHAMPS (Children Amplified Prevention Services) wurde in Griechenland unter der Schirmherrschaft des griechischen Gesundheitsministeriums und des Büros der Vereinten Nationen für Drogen- und Verbrechensbekämpfung (UNODC) erfolgreich gestartet.
Aktuell – Die Nationale Organisation für Suchtprävention und -behandlung (EOPAE) fungiert als Koordinierungsstelle. CHAMPS ist eine innovative internationale Initiative für systemische Präventionsmaßnahmen. Ziel ist es, wissenschaftlich fundierte Interventionen für Kinder und Jugendliche von der Geburt bis zum Erwachsenenalter durch einen ganzheitlichen Ansatz, sektorübergreifende Zusammenarbeit und den Austausch wissenschaftlicher Erkenntnisse und bewährter Verfahren zwischen den Mitgliedstaaten zu stärken.
CHAMPS stellt ein strukturiertes und langfristiges, kindzentriertes Präventionsmodell vor, das alle Entwicklungsstadien und das Umfeld des Kindes (Familie, Schule, Gemeinde und Staat) umfasst und zur Stärkung von Schutzfaktoren und zur Prävention von vielfältigen Risikofaktoren wie Substanzkonsum, Delinquenz, Schulabbruch, sozialer Ausgrenzung und psychischen Beeinträchtigungen beiträgt.
Gleichzeitig stärkt CHAMPS die Zusammenarbeit zwischen Regierungsbehörden, lokalen Regierungen, Nichtregierungsorganisationen, Forschungs- und Bildungseinrichtungen sowie internationalen Organisationen und setzt international anerkannte Standards und bewährte Verfahren auf der Grundlage wissenschaftlicher Daten in Übereinstimmung mit den Standards des UNODC und der Weltgesundheitsorganisation (WHO) um.
Als Teil der Umsetzung des Programms in Griechenland fand die Arbeitssitzung des Nationalen Organisationskomitees in Athen statt.
Der stellvertretende Gesundheitsminister Dimitris Vartzopoulos, zuständig für psychische Gesundheit und Sucht, betonte, dass institutionelle und einheitliche Prävention eine zentrale Säule der öffentlichen Gesundheit darstellt. Er hob hervor, dass rechtzeitige und wissenschaftlich fundierte Interventionen entscheidend sind, um junge Menschen vor Sucht und Jugendkriminalität zu schützen. Gleichzeitig unterstrich er die Schlüsselrolle der neuen nationalen Einrichtung EOPAE, die mit all ihren Diensten und Strukturen die einheitliche Umsetzung moderner und wirksamer Präventionsstrategien gewährleistet und die Implementierung innovativer internationaler Programme wie UN CHAMPS auf Grundlage internationaler Standards und wissenschaftlicher Daten unterstützt.
Der nationale Koordinator für Suchtbehandlung und Präsident des Griechischen Kinder- und Jugendverbandes, Herr Athanasios Theocharis, betonte die Notwendigkeit eines institutionellen, modernen und wissenschaftlich fundierten Präventionsansatzes. Er hob hervor: „CHAMPS ist nicht einfach nur ein weiteres Programm, sondern eine grundlegende Veränderung des bisherigen Präventionsmodells. Es handelt sich um eine strategische Präventionsoption. Ihr oberstes Ziel ist die Stärkung der mentalen, sozialen und emotionalen Widerstandsfähigkeit von Kindern von der Geburt bis zum Jugendalter, um den Konsum von Suchtmitteln und andere riskante Verhaltensweisen zu verhindern. Kinder werden nicht länger als passive Empfänger von Interventionen behandelt, sondern als aktive Teilnehmer, als die ‚Champions‘ von morgen, als die ‚CHAMPS‘ von morgen.“
Hauptredner war Dr. Wadih Maalouf, UNODC-Koordinator für Präventionsprogramme, der die Philosophie, die Struktur und die strategische Bedeutung von CHAMPS vorstellte.
Patras wurde aufgrund seiner besonderen sozioökonomischen Merkmale, die Risikofaktoren für Kinder und Jugendliche darstellen, als Pilotgebiet ausgewählt. Zu diesen Risikofaktoren zählen Drogenhandel über den Hafen und das Straßennetz, Schulabbruch und Drogenkonsum bzw. -handel im schulischen Umfeld, das Vorhandensein gefährdeter Bevölkerungsgruppen sowie Institutionen wie der Karneval. Darüber hinaus ist in Patras ein erhöhter Bedarf an Suchtbehandlung zu verzeichnen, gleichzeitig wird aber auch eine relativ hohe Jugendkriminalität festgestellt.
Im Wesentlichen zielt das CHAMPS-Programm in Patras darauf ab, alle relevanten Bereiche (Familie, Schule, Gemeinde, Staat) in einem gut organisierten und koordinierten System zu vereinen, in dem alle Beteiligten zusammenarbeiten, Lücken und Funktionsstörungen identifizieren und Prioritäten für die Förderung der psychosozialen Gesundheit von Kindern und Jugendlichen sowie ihrer Widerstandsfähigkeit gegenüber sozialen Herausforderungen festlegen.
Durch die Implementierung eines international anerkannten und nachhaltigen Präventionsmodells, das zukünftig landesweit ausgeweitet werden kann, wollen wir Kinder und Jugendliche besser in das schulische und soziale Umfeld integrieren.
Mit CHAMPS investiert Griechenland in die Prävention und die psychosoziale Gesundheit von Kindern und Jugendlichen und gestaltet so eine sicherere, gesündere und widerstandsfähigere soziale Zukunft. (opm)
Δ. Βαρτζόπουλος: «Νέα εποχή στην πρόληψη των εξαρτήσεων και παραβατικότητας των νέων» – Ξεκινά από τον ΕΟΠΑΕ η εφαρμογή του προγράμματος CHAMPS του ΟΗΕ
Με επιτυχία ξεκίνησε στην Ελλάδα το διεθνές πρόγραμμα CHAMPS (Children Amplified Prevention Services) του ΟΗΕ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), με συντονιστή φορέα τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ). Πρόκειται για μια καινοτόμο διεθνή πρωτοβουλία συστημικών παρεμβάσεων πρόληψης, που στοχεύει στην ενίσχυση των επιστημονικά τεκμηριωμένων παρεμβάσεων για παιδιά και εφήβους, από τη γέννηση έως και την ενηλικίωση, μέσα από ολιστική προσέγγιση, διατομεακή συνεργασία και ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων και καλών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών.
Το CHAMPS εισάγει ένα δομημένο και μακροπρόθεσμο πρότυπο μοντέλο πρόληψης με επίκεντρο το παιδί, καλύπτοντας όλα τα στάδια ανάπτυξης και τα περιβάλλοντα του παιδιού (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα και πολιτεία) και συμβάλλει στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων και την πρόληψη πολλαπλών παραγόντων κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η παραβατικότητα, η σχολική διαρροή, ο κοινωνικός αποκλεισμός και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Παράλληλα, το CHAMPS ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατικών φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, ΜΚΟ, ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και διεθνών οργανισμών, εφαρμόζοντας διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, σύμφωνα με τα πρότυπα του UNODC και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε η συνάντηση εργασίας της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής στην Αθήνα.
Ο Υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, αρμόδιος για την Ψυχική Υγεία και τις Εξαρτήσεις, τόνισε ότι η θεσμική και ενιαία πρόληψη αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως η έγκαιρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη παρέμβαση είναι καθοριστική για την προστασία των νέων από τις εξαρτήσεις και την παραβατικότητα. Παράλληλα, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του νέου εθνικού φορέα ΕΟΠΑΕ, ο οποίος, με το σύνολο των υπηρεσιών και δομών που διαθέτει, διασφαλίζει την ενιαία εφαρμογή σύγχρονων και αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και υποστηρίζει την υλοποίηση καινοτόμων διεθνών προγραμμάτων, όπως το CHAMPS του ΟΗΕ, με βάση διεθνή πρότυπα και επιστημονικά δεδομένα.
Ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και Πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ κ. Αθανάσιος Θεοχάρης σημείωσε την αναγκαιότητα για θεσμική, σύγχρονη, επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση στην πρόληψη, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «Το CHAMPS δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα αποτελεί μια ουσιαστική αλλαγή του προτύπου Πρόληψης που εφαρμοζόταν μέχρι σήμερα. Αποτελεί στρατηγική επιλογή πρόληψης. Απώτερος στόχος του είναι η ενίσχυση της ψυχικής, κοινωνικής και συναισθηματικής ανθεκτικότητας των παιδιών από τη γέννηση έως και την εφηβεία, με σκοπό την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλων συμπεριφορών υψηλού κινδύνου. Τα παιδιά πλέον δεν αντιμετωπίζονται ως παθητικοί αποδέκτες παρεμβάσεων, αλλά ως ενεργοί συμμέτοχοι, ως οι αυριανοί «πρωταθλητές», ως οι αυριανοί “CHAMPS”.»
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Dr. Wadih Maalouf, Παγκόσμιος Συντονιστής Προγραμμάτων Πρόληψης του UNODC, ο οποίος παρουσίασε τη φιλοσοφία, τη δομή και τη στρατηγική σημασία του CHAMPS.
Η Πάτρα επιλέχθηκε ως περιοχή πιλοτικής εφαρμογής λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών που συνιστούν παράγοντες κινδύνου για τα παιδιά και τους νέους, όπως η διακίνηση ναρκωτικών μέσω του λιμανιού και οδικών αξόνων, η σχολική διαρροή και τα περιστατικά χρήσης/διακίνησης ουσιών εντός σχολικού περιβάλλοντος, η ύπαρξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αλλά και θεσμοί, όπως το Καρναβάλι. Επιπρόσθετα, στην πόλη της Πάτρας παρατηρούνται αυξημένα αιτήματα για θεραπεία αναφορικά με τις εξαρτήσεις, αλλά και καταγράφονται σχετικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας από ανηλίκους.
Ουσιαστικά το πρόγραμμα CHAMPS στην Πάτρα έρχεται για να ενώσει όλα τα περιβάλλοντα (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα, πολιτεία) σε ένα καλά οργανωμένο και συντονισμένο σύστημα, στο οποίο όλα τα μέρη συνεργάζονται, εντοπίζουν κενά και δυσλειτουργίες και θέτουν τις προτεραιότητες για την προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των παιδιών και των νέων και της ανθεκτικότητάς τους απέναντι στις κοινωνικές προκλήσεις.
Εφαρμόζοντας ένα διεθνώς αναγνωρισμένο και βιώσιμο πρότυπο πρόληψης, το οποίο μελλοντικά μπορεί να επεκταθεί σε όλη τη χώρα, στοχεύουμε στην καλύτερη ένταξη των παιδιών και των εφήβων στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Με το CHAMPS, η Ελλάδα επενδύει στην πρόληψη και την ψυχοκοινωνική υγεία των παιδιών και των νέων, διαμορφώνοντας ένα ασφαλέστερο, υγιέστερο και πιο ανθεκτικό κοινωνικό μέλλον.
